Het was op de vooravond van een winterse zaterdag dat we midden in het Brusselse stadscentrum stonden aan de voordeur bij Christina Vantzou en Adam Wiltzie. Een uiterst vriendelijke Christina leidde ons naar binnen, waar Adam met zijn handen in zijn broekzakken stond toe te kijken vanuit een kamer waarin zich een computer, een hoop gitaren en andere instrumenten bevinden. Het zijn de gitaren die al een reeks Stars Of The Lid-platen hebben doorstaan. Het is ondertussen al tien jaar geleden dat de debuutplaat 'Music for Nitrous Oxide' van dit schitterende 'deep deep bass burrs' - duo (Wiltzie met Brian McBride) op Kranky is verschenen. Nu woont Adam samen met Christina in Brussel, waar ze samen het project The Dead Texan uit de grond stampten. Onlangs hebben ze een CD en DVD in één uit uitgebracht, met muziek van Adam en abstrakte animatiebeelden van Christina, die grafisch kunstenares is. Alvorens ze op tournee vertrokken door Duitsland, Scandinavië en Italië, hadden we een gesprek bij hen met een glas wijn erbij.

Hoe kan ik jullie project the Dead Texan omschrijven? Kunnen we het zien als een soort soundtrack op de beelden van Christina?
Adam: Er is niet meteen een onderliggende gedachte aanwezig. Ik werkte aan een aantal nummers rond de tijd dat ik Christina leerde kennen. Oorspronkelijk waren de nummers voor Stars Of The Lid bedoeld. Maar toen ik Christina's video's zag vond ik dat de muziek bij haar beelden paste. We werkten er samen aan en dat verliep erg vlot. We besloten daarom een dvd te maken en die op te sturen naar mr. Kranky. Hij vond het erg goed en wilde het meteen uitbrengen.

Is de naam The Dead Texan een soort ironische blik op uw verleden?
Adam: We wilden niet gewoon onze eigen naam gebruiken. Ik maakte een hele lijst met allerlei groepsnamen en uiteindelijk pikten we er deze uit. Voor mezelf heeft het niet meteen een speciale betekenis. Ik heb in Texas gewoond, maar ben geboren en opgegroeid in New York City. Texas is een dode staat voor mij, maar je zou er eigenlijk zelf moeten wonen om te begrijpen wat ik precies bedoel. Erg vreemde omgeving.

Je woonde in Austin. Is dat niet zowat de enige stad die...
Adam: ...that is worth a shit? Pfff... Wel, Texas is een erg grote en gecompliceerde staat. Cultureel heeft Austin heel veel mooie musea. Ze hebben er oa. een erg grote René Magritte collectie. Zelfs de hoed van Magritte hebben ze er in een museum.
Christina: En dan is er Donald Judd, een bekende kunstenaar die minimalistische sculpturen maakte.
Adam: Voor mij is Donald Judd de top.

En Jon McCafferty, de schilder waarmee je met Stars Of The Lid werkte voor het album 'Per Aspera Ad Astra'? (McCafferty deed het hoeswerk, waarbij SOTL muziek maakte gebaseerd op zijn werk; McCafferty is ook bekend van het hoeswerk voor R.E.M.'s 'Green', nvdr.)
Christina: Jon woont in New York.
Adam: Wel, het is door Jon dat ik Donald Judd ontdekte. But ok... om verder te gaan met Austin, er is daar ook een immense muziekscène. Mensen noemen het 'the music capital of the world', maar dat is bullshit. Je hebt er wel ongelofelijk veel live-concerten en overal clubs. Ook hebben ze er de grootste universiteit ter wereld.
Christina: Of toch de grootste in de USA. Maar wat de naam The Dead Texan betreft, voor mij klinkt die naam erg goed, als een oude westernfilm.

Je hebt muziek gemaakt geïnspireerd op de beelden van Jon McCafferty. En nu de beelden van Christina met The Dead Texan, die ongeveer dezelfde picturale sound heeft. Heb je altijd bepaalde beelden in je hoofd als je muziek maakt?
Adam: Toen ik jong was maakte ik muziek om muziek te maken, en toen was het gewoon veel gemakkelijker om geïnspireerd te worden. Toen was ik enthousiast om allerhande shows te zien. Maar ik ben nu 35, en nu ik ouder ben, vind ik het alsmaar moeilijker om nog geïnspireerd te raken, vooral muzikaal. Foto's, films of schilderijen bekijken maakt het veel gemakkelijker. Als je een beeld bekijkt, krijg je klanken in je hoofd. Ik denk dat dat voor iedereen zo is.
Christina: En als Stars Of The Lid live speelt, hebben ze al verschillende keren op films gespeeld van Adams vrienden in Austin. Stars Of The Lid heeft altijd al een visueel element gehad, niet alleen met Jon McCafferty. Ik denk dat Adam altijd al geïnspireerd is door films en soundtracks, en zijn muziek is altijd al instrumentaal geweest en valt zo in die categorie. Maar met de muziek van The Dead Texan was Adam al een tijd bezig voor ik erbij kwam. Maar daarna luisterden we er samen telkens opnieuw naar en werkten die bij mijn beelden. We beschouwen het als een audiovisueel project en zowel op de dvd als op de performances willen we de beelden met de muziek egaal maken.

Christina, jij werkt ook als grafisch ontwerper, maar je hebt ook dingen gedaan voor filmfestivals.
Christina: Ik studeerde aan de kunstacademie waar ik video's begon te maken. Na mijn studies bleef ik bezig met video's en animatie en ik stuurde materiaal op naar kleinere festivals. Af en toe kon ik daar mijn films vertonen. Ik maakte ook al video's voor live-bands en elektronische muziek.

Adam, een paar jaar geleden, na een optreden van Stars Of The Lid, vertelde je dat je er niet van houdt je gitaar overstuur te brengen.
Adam: Dat was een erg leuke avond, maar ik vond de show verschrikkelijk.
Christina: Wat vond jij ervan?
Ik vond het nochtans erg geslaagd. Een rustige SOTL-plaat in je huiskamer opzetten kan heerlijk zijn, maar als je live speelt kan het best wat energieker.
Adam: Ik liet de gitaar in loops met verschillende lagen boven elkaar lopen, tot ik het op een gegeven moment niet meer onder controle kreeg, en toen kon ik er niets meer aan doen. Ik kon die loops niet meer zomaar afzetten, daar was het te laat voor. Het was inderdaad tamelijk explosief, maar dat was niet mijn bedoeling.

Is je muziek altijd gecomponeerd of wordt er soms geïmproviseerd?
Adam: Ik heb me nooit erg comfortabel gevoeld met improvisatie. Zelfs niet met Stars Of The Lid. Tenzij mijn gitaar ongewild begint te feedbacken, dan is het improvisatie.

Je vertelde me dat je je niet gemakkelijk meer laat inspireren, maar als je SOTL hoort dan ga je ook denken aan bepaalde dingen van Brian Eno. Zijn namen als die dan nooit een inspiratiebron geweest?
Adam: Voor de eerste platen van SOTL was Eno inderdaad een inspiratiebron. En voor The Dead Texan gebruikte ik een bepaald keyboard die Eno vroeger ook gebruikte. Daardoor krijg je automatisch een Eno-geluid. Door dat keyboardgeluid trok Eno een publiek aan, maar ik heb er geen probleem mee om met diezelfde klanken te gaan experimenteren. Ik ben niet bepaald fan van wat Eno nu doet, maar hij heeft prachtige platen gemaakt en ik ontken niet dat die voor SOTL een inspiratiebron waren. Iedereen laat zich beïnvloeden, maar het is niet zo dat ik met die ivloeden wil gaan lopen en platen verkopen, zodat iedereen van me houdt. We maken muziek voor een select publiek die begrijpt waar we mee bezig zijn, en dat is méér dan genoeg. Ik denk niet dat ze ons ooit op Studio Brussel gedraaid hebben. It will never be played on energy.

Het is al een tijdje geleden dat we nieuw werk hoorden van SOTL. Zijn jullie nog steeds bezig?
Adam: Ja, er komt heus een nieuwe plaat.
Hoe werken jullie dan als Brian McBride (de andere helft van SOTL) nog in Austin leeft?
Christina: Brian woont nu in Los Angeles.
Adam: We gaan heel traag tewerk.
Christina: Adam en Brian sturen elkaar files via het internet en chatten met MSN Messenger. Brian is professor aan de universiteit en heeft het erg druk.
Adam: We zien elkaar zo'n twee keer per jaar. Ik ga naar LA in april als we terug uit Italië zijn met The Dead Texan, en Brian was in Brussel vorige zomer. Dan nemen we de tijd om de plaat af te werken.

In welk vak is Brian professor?
Adam: Wel, het zit nogal complex in elkaar. Hij heeft communicatie gestudeerd en filosofie. Maar in de USA heb je een vreemd iets dat je met een soort mentale sport kan vergelijken. Het heet 'debat'. Je hebt elk jaar een nieuw onderwerp, zoals abortus bijvoorbeeld.

Maar altijd relevant tot de maatschappij?
Adam: Het kan ook metafysisch zijn, maar normaal is het altijd een onderwerp met een grote achtergrond. Je hebt altijd twee teams van de universiteit, de ene pro en de andere contra. Essentieel moet je elk mogelijk argument presenteren, en het team met de beste argumenten wint. Die argumenten moet je voorleggen binnen een beperkte tijd.
Christina: In de USA kan je dan een major halen in debat.
Adam: 't Is compleet surrealistisch.

Gaat het dan meer om de omvang van de argumenten dan de inhoud?
Adam: Ja. Ook hier zie je het alsmaar meer. Je moet een opinie hebben, wat het ook is. In de USA moet je snel kunnen praten en de juiste attitude aannemen.
Christina: Brian was er vroeger een kei in wanneer hij nog student was. En nu is hij een soort coach in debat. Ik hou ervan om over zijn achtergrond te spreken, want je zou dat helemaal niet verwachten van iemand als Brian. Hij zit in die wereld van Stars Of The Lid met hun trage, lange muziek, en dan zit hij in die andere wereld waar het allemaal snel moet gaan.

Is dat dan niet precies een invloed voor SOTL? Een interactie tussen die twee werelden?
Adam: Brian zou er een zeer goed antwoord op geven. Ik weet dat het voor Brian een reden is waarom hij op dit soort muziek terugkeert. Hij is niet overdreven enthousiast over zijn job. Het is voor hem een job als een ander. Hij moet erg veel werken, maar in de USA is dat zo, hier werken jullie veel minder.

Voor Brian is het dan een soort compensatie?
Adam: Yeah, kind of... Het is haast psychiatrie.

En heb jij dan een leven buiten de muziek?
Adam: Dat heb ik een lange tijd in Austin gehad, waar ik aan de universiteit werkte. Ook ik moest dan constant werken. Toen wou ik de USA verlaten want ik wou zo niet langer leven. We werden goed betaald, maar als je 60 uren per week moest werken... just your mind was blowing out! Als je geluk hebt, krijg je maximum twee weken vakantie, maar de meesten krijgen er geen.

Waarom heb je specifiek voor Brussel gekozen?
Adam: Ik moest touren als soundengineer voor rockgroepen. Op die tournees moesten we veel door Brussel passeren. Ik heb het hier altijd erg fijn gevonden. En via Kranky leerde ik hier de mensen van Bang! (Brusselse platendistributeur, nvdr.) kennen.
Ik mocht bij iemand van Bang! logeren als ik hier kwam. Maar ik wist niet goed wat er zou gebeuren als ik zou verhuizen, want ik kwam hier vlak voor de eurobiljetten opkwamen, en dat bracht problemen mee. Voor de Euro was het hier goedkoper en de dollar stond sterk. Christina is van Griekse afkomst, dus voor haar viel dat beter mee. Maar voor de rest is het hier verbazingwekkend gemakkelijk geweest voor mij om hier te wonen en te werken. Belgïe heeft veel regeltjes, maar tegelijkertijd is het een gemakkelijke plaats om te leven.
Christina: Ik heb hier een kunstenaarsstatuut gekregen, en hier krijg ik als artiest veel meer kansen dan in de USA. Daar krijgen artiesten weinig hulp. Ze moeten constant werken en krijgen geen tijd voor kunst.

Hoe komt het dan dat we hier een overaanbod krijgen van Amerikaanse artiesten? Wij zien hier enorm veel succesvolle Amerikaanse artiesten.
Adam: Misschien omdat ze er zoveel moeten werken dat ze juist zo'n behoefte hebben naar dynamische kunst. Maar da's allemaal subjectief. Sommigen hier zullen Luc Tuymans beter vinden dan eender welke artiest.
Christina: De USA is ook erg groot met enorm veel mensen. Procentueel gezien blijft het toch een kleine marge van artiesten die succesrijk worden.
Adam: Maar eender waar, overal heb je fantastische artiesten. Zoals je hier Luc Tuymans hebt. Ik ben wild van zijn schilderijen. Maar ook hij heeft nu de weg naar wereldwijd succes gevonden. Is die niet van Gent?
Ik geloof dat hij van Antwerpen komt.
Adam: Jullie hebben dan ook nog beroemde architecten, zoals Victor Horta. Die is geweldig.

Maar als je een groep als Sonic Youth hebt, hadden ze ook zo snel succes gekend als ze Europees waren?
Adam: Wellicht zijn ze er op de juiste plaats op de juiste tijd gekomen. Iemand vertelde me dat hij Lou Reed a fucking moron vond, maar is er gewoon op de juiste tijd op de juiste plaats gekomen dankzij Andy Warhol. Hij was in New York in die periode waar Warhol zijn band leerde kennen. Of ze nu goed zijn of niet, het is een kwestie van geluk hebben.
Christina: Wat ik vreemd vond wanneer ik in België kwam wonen was dat haast alle popgroepen in Engels zongen, maar nu begrijp ik dat ze hier vele invloeden hadden van muziek uit de USA en Engeland. De engelstalige pop blijft domineren, dus als je internationaal wil doorbreken, dan moet je haast in Engels zingen.

Adam, jij hebt nog aan verschillende andere projecten gewerkt. Zo heb je een paar jaar geleden een plaat uitgebracht met Bobby Donne van Labradford onder de naam Aix Em Klemm. Was dat een eenmalig project of blijven jullie samenwerken?
Adam: Ik heb nog met Labradford meegespeeld en werd goed bevriend met Bobby. We wilden iets samen doen los van onze andere projecten. We werkten aan de plaat vlak voor ik naar België verhuisde. We speelden op het (K-RAA-K)3 festival en toen woonde ik hier nog maar twee dagen. Maar ik heb de laatste tijd minder van hem gehoord. Ik denk dat er wel nog een plaat komt, maar we hebben er nog steeds niets voor gedaan.

Om nog even terug te keren op wat je zei over inspiratie. Je zei dat je het moeilijk vindt om inspiratie te blijven ophalen. Toch denk ik dat je altijd inspiratie moet blijven krijgen als je muziek wil maken.
Adam: Vroeger ging ik op tournee als soundengineer met groepen die me niet erg konden raken. En door altijd maar rond die muziek te zijn waar ik niet om gaf, it sucked the joy out of me that I used to have. Ik ben 35, dat is nu niet zo oud, maar ik ging al naar shows van toen ik 12 was. Toen gaf me dat allemaal een heel speciaal gevoel en nu heb ik dat niet meer.

En dus haal je nu meer inspiratie uit beelden dan uit muziek?
Adam: Yeah, it seems that way. Dat geeft me nieuwe wegen die voor mij niet zo gebruikelijk waren. De visuele wereld is nu heel wat meer inspirerend. Ik hou nog steeds van muziek, maar raak toch niet meer zo geïnspireerd zoals vroeger. Ik heb dus andere elementen nodig om dat te laten gebeuren.

Raak je geïnspireerd door gedachten?
Adam: Niet echt. Ik ben niet echt politiek minded of zo. Ik hou het liever abstract.

Maar neem nu de titel "Difference and Repetition" van een album van Windsor for the Derby waar je toen nog bij zat. Die titel is niet bepaald politiek, maar het zijn gedachten. Het is een visie die je aan je muziek kan toevoegen.
Adam: Oh that was a dumb title. Ik wou die niet gebruiken. Dat was de laatste plaat van Windsor waar ik nog aan meewerkte. Ik hield niet echt van die plaat. Het was niet echt mijn titel, en ik weet niet of er eigenlijk een bedoeling zit achter die titel. De invloeden van Windsor waren vrij simpel. We waren gewoon een tamelijk industrieel klinkende groep zoals Joy Division of zo. We waren gewoon een rockgroep. We waren drie gasten met een gitaar en een drummer. Verder was er niet echt veel aan. Ik heb nog steeds contact met Dan en Jason, en ik weet dat ze nu nog veel meer rock 'n roll klinken. Onze eerste plaat 'Calm Hades Float' vond ik beter. Ik had toen een hond genaamd Meat, die ik op de plaat liet meejanken. Dat was een leuke tijd. Maar ik heb een tragisch leven gehad met honden. Ik heb altijd honden gehad, maar ze zijn allemaal gestorven. Meat heeft zichzelf opgehangen aan zijn leiband.

fg
Foto's: kv
'The Dead Texan' CD/DVD is uit op Kranky: www.kranky.net

The Dead Texan speelt op 2 april in Theatre Marcelis te Elsene